This is some text inside of a div block.
Close
5/28/2020

Het belang van biologische planten

Bijvriendelijke planten zijn populairder dan ooit. De afgelopen jaren deelden natuurorganisaties samen miljoenen zakjes bloemenzaad uit en verkochten tuincentra drachtplanten aan de lopende band. Deze ontwikkeling is natuurlijk erg positief en zal er hopelijk voor zorgen dat de Nederlandse bijen de komende jaren genoeg voedsel ter beschikking hebben. Toch is het belangrijk om kritisch te blijven. Wanneer het merendeel van de bijvriendelijke zaden en planten tijdens de kweek is bespoten met gif, zijn ze dan wel zo ‘vriendelijk’ voor onze bestuivers? In deze blog beschrijven we het belang van biologische planten voor bestuivers.

door Gaya ten Kate

Biologisch versus niet-biologisch
Er bestaat een duidelijk onderscheid tussen biologische en niet-biologische planten. Biologische planten zijn gekweekt met het oog op dat de plant zo natuurlijk mogelijk kan groeien. Dit houdt in dat er geen gebruik wordt gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest. In plaats daarvan gebruikt men natuurlijke bestrijdingsmiddelen, zoals lieveheersbeestjes, om parasieten te voorkomen.

In de reguliere, niet-biologische kweek worden daarentegen regelmatig chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt om ziektes in de plant tegen te gaan. Tegelijkertijd zorgen kunstmest en groeiversnellers ervoor dat de plant snel groeit. Beiden leiden tot een verstoring in het natuurlijke evenwicht tussen de plant en zijn omgeving. Want in dit proces worden niet alleen natuurlijke ziekteverwekkers gedood, ook een deel van de schimmels en bacteriën waarmee de plant een symbiotische, positieve relatie heeft moet eraan geloven.

Foto: Jeannet Hooftman

In principe is de hoeveelheid gif op een individuele plant minimaal, waardoor het zaaien of aanplanten van een niet-biologische plant niet meteen schadelijk zal zijn voor het leven in de tuin. Het schadelijke effect wordt echter versterkt door meerdere niet-biologische planten bij elkaar te plaatsen. Wanneer de plant wordt gepoot in de aarde zal het nog lange tijd giftige stoffen met zich meedragen in de bladeren en wortels. Een groot deel van deze giftige stoffen lekt weg in de bodem, waardoor ook de planten in de omgeving licht vergiftigd raken. Langzaam maar zeker lost dit op, maar het leven rondom de plant zal lang last hebben van de aanwezigheid van gif in hun leefgebied.

Insecten
Vooral insecten lijken flink geraakt te worden door de giftige stoffen op planten. Met name neonicotinoïden, een van de meest schadelijke chemische bestrijdingsmiddelen, hebben gezorgd voor een snelle daling in het aantal insecten ter wereld. Het blijkt bijvoorbeeld dat deze pesticide, die op grote schaal wordt ingezet in de kweek van zaden en planten, permanent de hersenfunctie van bijen aantast. Hierdoor bewegen ze langzamer en reageren ze trager op prikkels uit hun omgeving. Werksters vinden ineens hun weg niet meer terug naar hun volk, wat leidt tot een enorme bijensterfte.

Wetenschap
Toch lijkt er binnen de wetenschap veel onzekerheid te heersen over de relatie tussen het gebruik van gifstoffen en grootschalige sterfte van insecten. Dit maakt het heel moeilijk om één waarheid te schetsen over dit onderwerp. Enerzijds zijn er geluiden dat het allemaal niet zo erg is als het lijkt, dat de forse afname in het aantal insecten ter wereld niet te maken heeft met het gebruik van pesticiden. Anderzijds zijn er meerdere wetenschappers die al jaren aan de bel trekken over de negatieve effecten van gifstoffen op insecten.

De financiering van wetenschappelijk onderzoek naar dit onderwerp door grote chemie bedrijven zoals Bayer en Monsanto, die goud geld verdienen aan de productie van chemische bestrijdingsmiddelen, zorgt ervoor dat niet elke studie even objectief is als we graag zouden willen, zo blijkt uit een recent artikel van onderzoeksplatform Follow the Money. In het onderzoek naar insectensterfte lijken deze chemiegiganten telkens een vinger in de pap te hebben. Wellicht sturen zij de wetenschap in de richting dat pesticiden niet schadelijk zijn voor insecten. Of ze nou gelijk hebben of niet, we kunnen met zekerheid zeggen dat onbespoten planten of zaden altijd de beste optie zullen zijn voor insecten.

Conclusie
Heb je momenteel niet-biologische planten in je tuin? Laat ze vooral staan: er is een grote kans dat het negatieve effect van de gifstoffen op deze planten binnen een aantal jaar sterk zal verminderen. Ben je op zoek naar nieuwe planten voor de tuin? Overweeg dan om voortaan biologische planten, zaden en potgrond te kopen. Tot slot helpt het om in het algemeen zoveel mogelijk biologisch te consumeren, zowel tuinplanten als voedsel. Wanneer je biologische groente en fruit koopt, stimuleer je namelijk een landbouwsector zonder neonicotinoïden en andere chemische bestrijdingsmiddelen. Op deze manier zorg je voor veilig en betrouwbaar voedsel voor bestuivers in verschillende leefomgevingen, van stad tot platteland.

Of schrijf je in op onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte van onze acties voor bijen en andere bestuivers!

Yes, ik wil de nieuwsbrief

Blog