29 september 2026
Zaaien in het najaar? jazeker!
Vaak denken mensen dat je alleen in het voorjaar kunt zaaien, maar wist je dat het najaar óók een goed moment is om te zaaien? Elke bloem- en plantensoort heeft namelijk andere omstandigheden nodig om het best te groeien en te bloeien. Zo zijn er ook bloemen en planten die beter in het najaar geplant kunnen worden. In deze blog leggen we uit waarom zaaien in het najaar belangrijk is en hoe jij dit thuis het beste kunt aanpakken!
De bestuivers
De meeste bijen, rupsen en vlinders zijn te vinden vanaf het vroege voorjaar tot laat in de herfst. In deze periode zijn zij afhankelijk van bloemen en planten voor hun voedsel. Bestuivers hebben geen grote reserves, dus moeten zij voortdurend voedsel (nectar en stuifmeel) binnen krijgen om actief te kunnen blijven. Hun voedsel moet dus verspreid zijn over verschillende plekken zonder te lange afstanden ertussen. Helaas is het voor bestuivers steeds moeilijker om voldoende voedsel te vinden door onder andere het gebruik van pesticiden, de eenvormige inrichting van het landschap en het opdelen van leefgebieden. Hierdoor gaat het al decennialang niet goed met de bestuivers in Nederland en is verandering hard nodig!

hommels
Het is van groot belang dat er voor de bestuivers al vroeg in het voorjaar voldoende voedsel beschikbaar is, verspreid over meerdere locaties, zodat de afstand tussen de verschillende voedselbronnen niet te ver is. Een voorbeeld hiervan is te zien bij de hommels. Door klimaatverandering is de temperatuur in Nederland nu eerder in het jaar al hoger. Aardhommelkoninginnen zijn waarneembaar zodra de dagtemperatuur ongeveer 10 graden is. Zij gaan gelijk op zoek naar nectar om hun energievoorraad aan te vullen. Met volle reserves kunnen zij maximaal 2 uur vliegen en hierdoor is het belangrijk dat er vroeg in het voorjaar al voldoende voedsel voor hen te vinden is en dit ook binnen een bepaalde afstand. Als zij niet op tijd voedsel kunnen vinden, kunnen zij uitgeput raken en zal het voor hen niet meer mogelijk zijn om te vliegen. Hoe kunnen we dan de hommel en andere bestuivers helpen?
Zaaien, zaaien en nog meer zaaien
Elke bloem- en plantensoort heeft specifieke omstandigheden nodig om optimaal te bloeien. Sommige bloemen en planten moeten juist in het voorjaar geplant worden, omdat zij de koude winter niet overleven. Andere bloemen en planten moeten juist in het najaar geplant worden, zodat zij al vroeg in het voorjaar in de bloei staan. De zaden van deze bloemen en planten hebben soms een koude periode nodig voordat zij goed kunnen kiemen als de temperatuur stijgt. Andere zaden ontkiemen in het najaar al en gaan als zaailing de winter in. De zaadjes die in het najaar gezaaid worden, zullen al vroeg in het voorjaar uitgroeien tot mooie bloemen en planten. Inheemse voorbeelden hiervan zijn sneeuwvlokjes, winterakoniet en de krokus. Het stuifmeel en de nectar die in deze bloemen gevonden wordt, geeft de bestuivers een goede start. Aan de andere kant is het ook belangrijk dat zij nog genoeg voedsel vinden aan het eind van het najaar voor hun winter reserves. Er zijn ook verschillende planten die juist in de nazomer en in het najaar nog vol in bloei staan. Een aantal inheemse voorbeelden hiervan zijn groot kaasjeskruid, gele kamille en de bergaster..

maak het verschil
De 4,5 miljoen tuinen in Nederland kunnen samen een groot verschil maken! Zelf een verschil maken, kan al heel makkelijk. Probeer eens een tegel weg te halen in je tuin en hier een zakje inheems bloemzaad te zaaien. Let bij het zaaien goed op dat er inheems bloemzaad gezaaid wordt, dit zijn bloemen en planten die al lange tijd in Nederland te vinden zijn en de natuurlijke balans niet verstoren. Zaaien is niet moeilijk, maar er is een specifieke manier waarop dit het beste gedaan kan worden, dat lees je hier.
Begin dit najaar al met het zaaien van inheemse bloemzaadjes in je tuin en zorg ervoor dat je tuin het hele jaar voorzien is van voedsel voor bestuivers! Geschikte zaaipakketjes zijn onder andere te vinden via onze webshop.
